تعهد نامه
مجله پژوهش در بهداشت محیط

مجله پژوهش در بهداشت محیط

بررسی آلودگی میکروبی آب مصرفی یونیت های دندانپزشکی شهر مشهد در سال 1403

نوع مقاله : Research Paper

نویسندگان
مجید بنیادی منش 1
علی افخم 2
1 متخصص پروتزهاى دندانى (پروستودانتیکس)، گروه پروتز دانشکده دندانپزشکى، دانشگاه علوم پزشکى مشهد، مشهد، ایران.
2 گروه مهندسى بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکى مشهد، مشهد، ایران.
10.22038/jreh.2025.92017.1734
چکیده
زمینه و هدف: کیفیت آب یونیت‌های دندان‌پزشکی اهمیت بالایی در سلامت بیماران و پرسنل دارد، زیرا آب مصرفی این دستگاه‌ها می‌تواند منبع رشد میکروارگانیسم‌ها و بیوفیلم باشد. هدف این مطالعه بررسی آلودگی میکروبی آب مصرفی یونیت‌های دندان‌پزشکی شهر مشهد بود.

مواد و روش‌ها: در یک مطالعه مقطعی - توصیفی، 23 یونیت از 6 کلینیک دندان‌پزشکی انتخاب شد. نمونه‌برداری از بخش‌های مختلف یونیت شامل لیوان پرکن، پوآر آب و مجرای سر توربین، قبل و بعد از فلاشینگ، طی سه هفته و در روزهای شنبه، دوشنبه و چهارشنبه انجام شد. حجم نمونه‌ها 50 میلی‌لیتر بود و نمونه‌ها به آزمایشگاه منتقل و با روش HPC و تخمیر چند لوله‌ای جهت شناسایی باکتری‌های هتروتروف و کلی‌فرم بررسی شدند. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه 21 تحلیل شد.

یافته‌ها: از 1242 نمونه بررسی‌شده، 78/6 درصد (976 نمونه) دارای آلودگی باکتریایی بودند و 62/4 درصد (615 نمونه) از حد مجاز ADA (200 واحد تشکیل کلنی بر میلی‌لیتر) فراتر رفتند. میانگین شمارش کل باکتریایی 257 ± 54 واحد تشکیل کلنی بر میلی‌لیتر بود. میانگین آلودگی در بخش‌های مختلف یونیت متفاوت بود و بیشترین مقدار در مجرای سر توربین قبل از فلاشینگ مشاهده شد. هم‌چنین آلودگی در ابتدای هفته نسبت به سایر روزها بیشتر بود.

نتیجه‌گیری: آلودگی میکروبی آب یونیت‌های دندان‌پزشکی نسبتا بالا بود و توجه مستمر به اقدامات پیشگیرانه مانند فلاشینگ منظم، استفاده از فیلترها و ضدعفونی دوره‌ای ضروری است. رعایت این اقدامات می‌تواند خطر انتقال عفونت به بیماران و پرسنل را کاهش داده و کیفیت خدمات دندان‌پزشکی را بهبود دهد.
کلیدواژه‌ها
آلودگی میکروبی
آب یونیت دندان‌پزشکی
HPC
بیوفیلم
فلاشینگ

عنوان مقاله English

Evaluation of Bacterial Contamination of Dental Unit Waterlines in Mashhad (2024)

نویسندگان English

Majid Bonyadimanesh 1
Ali Afkham 2
1 Specialist in Dental Prosthetics (Prosthodontics), Department of Prosthetics, School of Dentistry, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran.
2 Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran.
چکیده English

Background and Objective: Water quality in dental units is crucial for the health of patients and staff, as unit waterlines can harbor microorganisms and biofilms. This study aimed to assess microbial contamination in dental unit water in Mashhad.

Materials and Methods: In this cross-sectional descriptive study, 23 dental units from 6 clinics were selected. Samples were collected from various unit components, including cup fillers, water spouts, and turbine heads, before and after flushing, over three weeks on Saturdays, Mondays, and Wednesdays. Each sample volume was 50 mL. Samples were analyzed in the laboratory using heterotrophic plate count (HPC) and multiple-tube fermentation methods for heterotrophic and coliform bacteria. Data were analyzed using SPSS version 21.

Results: Of the 1242 samples, 78.6% (976 samples) showed bacterial contamination, and 62.4% (615 samples) exceeded the ADA standard of 200 CFU/mL. The mean total bacterial count was 257 ± 54 CFU/mL. Contamination varied across unit components, with the highest levels in the turbine head before flushing. Early-week samples showed higher contamination compared to other days.

Conclusion: Microbial contamination in dental unit water was relatively high. Regular preventive measures such as flushing, use of appropriate filters, and periodic disinfection are essential to reduce the risk of infection transmission and improve the quality of dental care.
 
Open Access Policy: This is an open access article under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited. To view a copy of this licence, visit https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

کلیدواژه‌ها English

Microbial Contamination
Dental Unit Water
HPC
Biofilm
Flushing
  1. Amirabadi F, Dehghan HJ, Bazrafshan E, Forghani F. Evaluation of Bacterial Contamination in Dental Unit Water Lines in Zahedan in 2016-2017. 2019.
  2. Moradnia M, Noorisepehr M, Ghaderi S, Salari M, Darvishmotevalli M. Investigation of microbial contamination in surfaces and waterlines of dental units in terms of Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, and coliforms. 2021. https://doi.org/10.52547/jehe.8.2.185
  3. Depaola LG, Mangan D, Mills SE, Costerton W, Barbeau J, Shearer B, et al. A review of the science regarding dental unit waterlines. The Journal of the American Dental Association. 2002;133(9):1199-206. https://doi.org/10.14219/jada.archive.2002.0361 PMid:12356251
  4. Kohn WG, Collins AS, Cleveland JL, Harte JA, Eklund KJ, Malvitz DM. Guidelines for infection control in dental health-care settings-2003. MMWR Recomm Rep. 2003;52(17):1-61. https://doi.org/10.14219/jada.archive.2004.0019 PMid:14959873
  5. Arigbede A, Ogunrinde T, Okoje V, Adeyemi B. Cross-infectivity of HIV infection: Assessment of behaviour of patients attending a university dental centre. Int J Dent Sci. 2009;8(1):56-61. https://doi.org/10.5580/2879
  6. Rodrigues S, Suvarna S, Suvarna J, Saralaya V, Saldanha S, Shenoy VK. Microbial assessment of dental unit waterlines in an institutional setup in Karnataka, South India. Indian Journal of Dental Research. 2017;28(5):555-9. https://doi.org/10.4103/ijdr.IJDR_775_16 PMid:29072220
  7. Agency USEP. National primary drinking water regulations: Filtration and disinfection (40 CFR §141.72). Code of Federal Regulations. Title 40, Part 141.72 ed. Washington, DC: U.S. Government Publishing Office; 2025.
  8. Edberg SC, Allen MJ. Virulence and risk from drinking water of heterotrophic plate count bacteria in human population groups. International journal of food microbiology. 2004;92(3):255-63. https://doi.org/10.1016/j.ijfoodmicro.2003.08.012 PMid:15145584
  9. Porteous N, Sun Y, Schoolfield MJ. Evaluation of 3 dental unit waterline contamination testing methods. General dentistry. 2015;63(1):41.
  10. Payment P, Sartory D, Reasoner D. The history and use of HPC in drinking-water quality management. Heterotrophic plate counts and drinking-water safety. 2003:20-48.
  11. Samaranayake L, Fakhruddin K, Sobon N, Osathanon T. Dental unit waterlines: disinfection and management. international dental journal. 2024;74:S437-S45. https://doi.org/10.1016/j.identj.2024.07.1269 PMid:39515931 PMCid:PMC11583879
  12. Hashemi M, Asadzadeh SN, Ghorbanpour R, Sobhani K, Hekmat Ara Z, Firouzeh N. A Study on Microbial Quality of Water Supply in Dental Units at Bojnourd Dental School in 2017. Journal of North Khorasan University of Medical Sciences. 2019;11(3):94-8. https://doi.org/10.52547/nkums.11.3.94
  13. HOSEINI MZ, Naghmachi M, Zirakfard F, RAIGANSHIRAZI A, Rezaei S, Yosefi S, et al. A study on microbial quality of water used in the dentistry units. 2014.
  14. Abbasi F, Saderi H, Rezaei Bonab M, Owlia P. Survey of bacterial contamination rate of water in dental units of School of Dentistry, Shahed University. Daneshvar Medicine. 2020;25(5):15-20.
  15. Salmanov A, Bondar T, Lykhota K, Dementieva O, Chumak E, Ostapko O, et al. Microbial contamination of dental unit waterlines systems in Ukraine: results a multicenter study (2020-2022). 2025. https://doi.org/10.36740/WLek/207349 PMid:40699065
  16. Arvand M, Hack A. Microbial contamination of dental unit waterlines in dental practices in Hesse, Germany: A cross-sectional study. European Journal of Microbiology and Immunology. 2013;3(1):49-52. https://doi.org/10.1556/EuJMI.3.2013.1.7 PMid:24265918 PMCid:PMC3832077
  17. Kader CB, de Smidt O, Oosthuysen J. Water Quality and Biofilm Formation in Dental Unit Waterline Systems in Mangaung, South Africa. International Dental Journal. 2025. https://doi.org/10.1016/j.identj.2024.12.025 PMid:40023759 PMCid:PMC12142793
  18. Göksay D, Çotuk A, Zeybek Z. Microbial contamination of dental unit waterlines in Istanbul, Turkey. Environmental Monitoring and Assessment. 2008;147(1):265-9. https://doi.org/10.1007/s10661-007-0118-0 PMid:18210208
  19. Association APH. Standard methods for the examination of water and wastewater. Am Public Health Assoc(APHA): Wash, DC, USA. 2005.
  20. GHAEM MA, Mahdipour M, Goudarzi H. the rate of bacterial contamination in dental units water supply at shahid behashti dental school-1999. 2003.
  21. Taheri J, Oliya P, Oloumi K. Bacterial Contamination Level of Water Supply in Dental Units at Shahid Beheshti University Dental School-2000. 2003.
  22. Abbasi F, Bakhtiari S, Eslami G, Ghaem MA. Prevalence of gram positive cocci contamination in the water lines of Shahid Beheshti Dental School units and drinking water supply of local area. 2005.
  23. Abbasi F, Oulia P. The Prevalence of Contamination with Gram Positive Cocci in The Water Supplies of Dentistry Units at Shahed University Compared to the Local Water Supplies. 2006.
  24. Tohi DAZ, Darbandi A, Atarpour YM, Danesh DS. The Evaluation of Gram Negative Bacterial Contamination Rate in Dental Unit's Water Supply and the Effect of Flushing Method on Reducing it at Shahed Dental School. 2007.
  25. Honarmand M, Shahraki S, Farhad-Mollashahi L, Gholipour R, Ghaedi M. Evaluation of bacterial contamination of water supply in dental unit water lines at Zahedan dental school 2008. Zahedan Journal of Research in Medical Sciences. 2010;11(4).
  26. Yazdanbakhsh A, ROUDBARI A, Nazemi S, MIRZAIE M, Davardoost F, Norozi P, et al. Evaluation of bacterial contamination of water supply in dental unit water lines at Shahroud dental offices 2015. 2016.
  27. Malakootian M, Nowroozi H. Gram-positive cocci contamination in dental unit water lines at Kerman dental school during 2015. Feyz Medical Sciences Journal. 2017;21(3):280-5.
  28. Hajisadeghi S, Aghaali M, Aghighi Hatamipour S, Khalifeh-Gholi M. Evaluation of Bacterial Contamination Level of Waterlines in Dental Units in Dentistry School of Qom University of Medical Sciences in 2018. Qom University of Medical Sciences Journal. 2020;14(8):30-8. https://doi.org/10.29252/qums.14.8.30
  29. Dahlén G, Alenäs-Jarl E, Hjort G. Water quality in water lines of dental units in the public dental health service in Göteborg, Sweden. Swed Dent J. 2009;33(4):161-72.