تعهد نامه
مجله پژوهش در بهداشت محیط

مجله پژوهش در بهداشت محیط

مدلسازی مطلوبیت زیستگاه گونه ی جرد ایرانی (Meriones persicus) به عنوان مخزن بیماری سالک در ایران

نوع مقاله : Research Paper

نویسندگان
شمیم رمضانی ازغندی 1
آزیتا فراشی 2
محسن نجاری 3
مهشید حسینی 1
1 گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد
2 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد
3 استادیار،گروه انگل شناسی و قارچ شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
10.22038/jreh.2021.55908.1405
چکیده
چکیده
زمینه و هدف: جوندگان، بزرگ‌ترین راسته پستانداران هستند که با جمعیتی بسیار بر روی کره‌ زمین منشأ خسارات اقتصادی و بهداشتی فراوانی هستند. جوندگان به‌عنوان مخزن برخیاز بیماری‌های قابل سرایت از جانوران مهره­دار به انسان مطرح هستند. از جمله این بیماری‌ها می‌توان به بیماری سالک اشاره کرد. مطالعه حاضر با هدف مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه جرد ایرانی به‌عنوان مخزن بیماری سالک جلدی در ایران انجام شد.
مواد و روش‌ها: بدین‌منظور 17 متغیر زیستگاهی اعم از دو متغیر توپوگرافی، 7 متغیر اقلیمی و 8 متغیر کاربری اراضی/پوشش زمین به‌عنوان متغیرهای زیستگاهی به‌همراه نقاط حضور گونه، وارد مدل‌سازی MaxEnt گردیدند. مدل‌های توزیع گونه، ابزاری مفید در شناسایی مناطق مطلوب برای حضور گونه‌های حیات‌وحش هستند و به همین علت در حفاظتاز گونه‌ها و مدیریت زیستگاه دارای اهمیت بالایی هستند. از جمله این مدل‌های توزیع گونه می‌توان به مدل MaxEnt اشاره کرد.
یافته‌ها: بر اساس نتایج حاصل از مدل‌سازی MaxEnt، زیستگاه مطلوب گونه جرد ایرانیبا مساحت 430900 کیلومتر مربع، معادل 30% از سطح ایران را به خود اختصاص داده است. همچنین سه متغیر زمین‌شناسی، فاصله از جاده و کاربریاراضی به‌عنوان متغیرهای مؤثر در مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه این‌گونه مخزن بیماری سالک روستایی شناسایی گردید. از دیگر نتایج این مطالعه، تهیه نقشه مطلوبیت زیستگاه گونه جرد ایرانی به دو صورت پیوسته و گسسته بود که بیشترین پراکنش و حضور را در استان‌های گلستان، خراسان شمالی و مازندران نشان داد.
نتیجه‌گیری: در نهایت با توجه به نتایج حاصل از این مدل‌سازی و تأثیر متغیرهای زیستی و انسان‌شناختی به‌عنوان متغیرهای مؤثر در مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه این‌گونه مخزن و آثار روحی و روانی و اقتصادی محتمل بر بیماری سالک پوستی و نبود واکسن اثربخش و وجود جوندگان در چرخه بیماری‌زایی آن، شناسایی مخازن و زیستگاه مطلوب مخازن این بیماری برای انجام اقدامات مدیریتی امری لازم و ضروری است تا سنگ بنایی برای کنترل و مدیریت هرچه بهتر این بیماری باشد.
نوع مقاله: پژوهشی
کلید واژه‌ها: جونده، زیستگاه، سالک، مخزن، مدل‌سازی،  MaxEnt
 
کلیدواژه‌ها
مخزن
جونده
مدلسازی
MaxEnt
زیستگاه

عنوان مقاله English

Habitat modeling of Meriones persicus species as a reservoir of leishmaniasis in Iran

نویسندگان English

Shamim Ramezani Azghandi 1
Azita Farashi 2
Mohsen Najjari 3
Mahshid Hosseini 1
1 1) Department of Environmental Sciences, Faculty of natural resources and environment, Ferdowsi University of Mashhad
2 Department of Environmental Sciences, Faculty of Natural Resources and Environment, Ferdowsi University of Mashhad
3 assistant professor, Department of Parasitology and Mycology, Faculty of Medicine,Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran
چکیده English

 
Abstract
Background and Aim: Rodents are the largest order of mammals, with a large population on the earth, the source of many economic losses and health problems. Rodents are the reservoirs of some zoonotic diseases. Among these diseases, we can mention leishmaniasis. This study aimed to model the habitat suitability of Iranian Jird as a reservoir of cutaneous leishmaniasis in Iran.
Materials and methods:For this purpose, 17 habitat variables including two topographic variables, seven climatic variables, and eight land use/land cover variables as habitat variables along with species presence points were used in MaxEnt modeling. Species distribution models are useful tools in identifying the areas for the presence of wildlife species and therefore are of great importance in species conservation and habitat management. Among these species distribution models, we can mention the MaxEnt model.
Results:According to the results of MaxEnt modeling, the suitable habitats of Iranian Jird species cover an area of 430,900 square kilometers, accounting for 30% of Iran. Also, three geological variables, distance from the road, and land use were identified as effective variables in the habitat suitability modeling of this species of rural leishmaniasis reservoir. Another result of this study was the preparation of the habitat suitability map of Iranian Jird in both continuous and categorical forms, which showed the highest distribution in Golestan, North Khorasan, and Mazandaran provinces.
Conclusion: Finally, according to the results of this modeling and the effect of biological and anthropological variables as effective variables in the habitat suitability modeling of this reservoir and the possible psychological and economic effects of leishmaniasis and lack of effective vaccines and the presence of rodents in the pathogenic cycle, the identification of reservoirs and their suitable habitats are necessary for better management of this disease.
Keyword: Habitat; MaxEnt; Modeling; Leishmaniasis; Rodent; Reservoir

کلیدواژه‌ها English

Habitat
MaxEnt
Modeling
Leishmaniasis
Rodent
Reservoir
1- Edrissian, G. H. Malaria in Iran: Past and present situation. Iranian Journal of Parasitology: Vol.1, No.1, 2006, pp. 1-14.
2- Shirzadi, M. R., Mollalo, A. and Yaghoobi-Ershadi, M. R. Dynamic relations between incidence of zoonotic cutaneous leishmaniasis and climatic factors in Golestan Province, Iran. Journal of arthropod-borne diseases. 2015, 9(2), 148.
3- Burza, S., Croft, S. L. and Boelaert, M. Leishmaniasis. The Lancet. 2018, 392(10151), 951-970.
4- Surur, A. S., Fekadu, A., Makonnen, E., & Hailu, A. Challenges and opportunities for drug discovery in developing countries: the example of cutaneous leishmaniasis. ACS Medicinal Chemistry Letters, 2020, (11), 2058-2062.
5- Salehi Moghadam. A. Khoshdel. A. Hanafi Bajd. A. Sedaghat. M. Mapping and review of leishmaniasis, carriers and their important reservoirs in Iran. Kerman University of Medical Sciences. 104-83. 2015.
6- Ahmadpour, M. Varaste Moradi, H. Razaei H. Oshaghi, M. Hosainzada kalagar A. Modeling the effect of geographical distribution of Rhombomis opimus on Phlebotomus papatasi in Golestan province. Animal Environment Quarterly. 2017. Persian
7- Dehghani, R., Seyedi, H. R., Dehqan, S., Sharifi, H. Geographical distribution of mouse and mouse-borne diseases in Iran: a review article. Journal of Kashan University of Medical Sciences. 2013; 203-219.
8- Ziaie, H. A Field Guide to the Mammals of Iran. 1th Edition, Iran Wildlife Center, Tehran. 2011,421 pp.
9- Khaghani, R.The economic and health impact of rodent in urban zone and harbours and their control methods. 2007. 10- Rabiee M. H. Mahmoudi, A. Siahsarvie, R. Kryštufek, B. Mostafavi, E. Rodent-borne diseases and their public health importance in Iran. PLoS neglected tropical diseases. 12(4), e0006256. 2018.
11- Chellappan. M. Rodents. In Polyphagous Pests of crops. Springer, Singapore. 457-532. 2021.
12- Guisan A. Zimmermann N E. Predictive habitat distribution models in ecology. Ecological modelling.135 (2-3). 147-186. 2000.
13- Naderi, M., Farashi, A., and Erdi, M. A. Persian leopard's (Panthera pardus saxicolor) unnatural mortality factors analysis in Iran. Plos one. 2018, 13(4), e0195387.
14- Farashi, A., & Naderi, M. Predicting invasion risk of raccoon Procyon lotor in Iran using environmental niche models. Landscape and Ecological Engineering. 2017, 13(2), 229-236.
15- Geology of Iran. Encyclopedia of Geography of Iran, Volume 3, Institute of Geography and Cartography of Geology. 197 pages. 2006. Persian
16- Heshmati G. A. Vegetation characteristics of four ecological zones of Iran. International Journal of plant production. 1(2). 215-224. 2012. Persian
17- Mozaffari, A. Kamali, K. Fahimi, H. Atlas of Reptiles of Iran. First Edition, Environmental Protection Agency. 2017. Persian
18- Karami M. Ghadirian T. Faizollahi K. Atlas of Mammals of Iran. The first edition is the Environmental Protection Agency. 2015. Persian
19- Kaboli M. Aliabadian M. Tohidifar, M. Hashemi, A. Roselar, K. Atlas of Birds of Iran. First Edition, Environmental Protection Agency. 2015. Persian
20- Keivany Y. Nasri, M. Abbasi K. Abdoli a. Atlas of Inland Waters of Iran, University Jihad, Kharazmi Branch. 2017. Persian 21- Yousefi Siah Kloroodi, S. Saeedi, H. Behfar, M.S. Falahi, R. Izadian, M. Atlas of Amphibians of Iran. Environmental Protection Organization, University Jihad, Kharazmi Branch. 2017. Persian
22- Syfert, M. M. Smith, M. J. Coomes D. A. The effects of sampling bias nd model complexity on the predictive performance of MaxEnt species distribution models. PloS one. 8(2). 2013.
23- Mozaffari, Ch., Bakhshizadeh, F. and Gheibi, M. Analysis Relationship between Vegetation Cover and Salak Skin Disease in Yazd-Ardakan Plain. Geography and Environmental Planning. 2012, 22 (4), 167-178.
24- Salomón O.D. Quintana M.G. Mastrángelo A. V. Fernández M. S. Leishmaniasis and climate change—case study: Argentina. Journal of tropical medicine. 2012.
25- Doroudgar, A. Dehghani, R. A. Study of wild rodent fauna and their biological activities (Cutaneous Leishmaniasis reservoirs) in the desert region of Kashan. KAUMS Journal (FEYZ). 1996, 4(3), 56-64. Persian
26- Shiravand, B., Hanafi-Bojd, A. A., Tafti, A. A. D., Abai, M. R., Almodarresi, A. and Mirzaei, M. Climate change and potential distribution of zoonotic cutaneous leishmaniasis in Central Iran: Horizon 2030 and 2050. Asian Pacific Journal of Tropical Medicine. 2019, 12(5), 204.
27- Artun, O. Ecological niche modeling for the prediction of cutaneous leishmaniasis epidemiology in current and projected future in Adana, Turkey. Journal of vector borne diseases. 2019, 56(2), 127.
مجله پژوهش در بهداشت محیط
دوره 7، شماره 1
تابستان 1400
صفحه 87-94