مکان‌یابی محل دفن پسماندهای روستایی با استفاده از مدل AHP و نرمافزار GIS(مطالعه موردی: شهرستان ماهنشان)

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه جغرافیا،‌ آموزش و پرورش زنجان، زنجان، ایران.

2 کارشناس، مرکز مدیریت حوادث و فوریتهای پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران ، تهران، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: یکی از مسائلی که در مناطق روستایی اهمیت دارد، تعیین‌ مکان مناسب جهت دفن پسماندهای روستایی است. حفظ محیط زیست روستاها از جمله ضرورت‌های توسعه روستایی محسوب می‌شود. عدم مدیریت در دفع بهداشتی پسماند، نشانه‌ای از فقدان برنامه‌ریزی و عدم توجه به مسائل مختلف زیست محیطی است. مطالعه حاضرباهدف تعیین مکان‌های مناسب دفن پسماند روستایی در شهرستان ماهنشان انجام شد.
مواد و روش‌ها: در این مطالعه به منظور ارزیابی مکان مناسب جهت دفن پسماندهای روستایی در شهرستان ماهنشان از 8 پارامتر مهم و تأثیرگذار در مکان‌یابی دفن پسماند از قبیل، شیب، طبقات ارتفاعی، فاصله از نقاط روستایی، فاصله از آبراهه‌ها، فاصله از راه‌ها، فاصله از گسل‌ها، فاصله از مناطق حفاظت شده و فاصله از معادن استفاده شد. پارامترهای شناسایی شده با بکارگیری روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) به صورت زوجی مقایسه و وزن هر یک از عوامل که مبین میزان تأثیر آن هاست، با نرم‌افزار Expert Choise محاسبه شد.
یافته‌ها: با تلفیق لایه‌های وزنی به‌دست آمده در محیط Arc GIS، نقشه نهایی مکان‌یابی بهینه دفن پسماندهای روستایی در محدوده مطالعاتی در 5 کلاس (کاملاً نامناسب، نامناسب، متوسط، مناسب و کاملاً مناسب) طبقه‌بندی شد.
نتیجه‌گیری: پهنه‌های مناسب و کاملاً مناسب به ترتیب با 643/9 و 374/5 کیلومتر مربع به ترتیب بالاترین ارجحیت را برای دفن پسماند دارا بوده و در مجموع با داشتن 36/9 درصد مساحت کل محدوده شهرستان در اولویت طرح‌های دفن پسماند قرار می‌گیرند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Locating an appropriate landfill for rural wastes using the AHP model and GIS software (Case study: Mahneshan town)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Jafari 1
  • Ali Jafari 2
1 M.S.c . Department of Geography- Ministry of education of Zanjan Province, Zanjan , Iran.
2 B.Sc . Emergency and disaster management center of Iran University of Medical Science, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Introduction: One important problem in the rural areas is the issue of locating an appropriate landfill for solid wastes. Rural environmental protection is among the essentials of a rural developmnet. Lack of management in a sanitary landfill is a sign of Lack of planning and Lack of considering the various environmental issues. The present study with the aim of locating a suitable landfill for rural solid wastes was conducted in Mahneshan city.
 Methods: In this research, to assess an appropriate landfill for rural wastes in mahneshan town, eight important and efficient parameters in locating an appropriate landfill  including slope, elevation, distance from the rural points, channels, roads, faults, protected areas, and mines were considered. The identified parameters were compared by incorporating the Analytic Hierarchy Analysis (AHP) method in a pairwise manner and the corresponding weight of each factor, which indicates the effect of that factor, was calculated using the Expert Choice software.
Results: by combining the weight layers obtained in the Arc GIS environment, the final location map for considered landfill was prepared and categorized in 5 classes (completely inapproppriate, inapproppriate, intermediate, approppriate and completely approprite).
Conclusion: The results showed that in this categorization, the appropriate and completely appropriate zones with 643.9 and 374.5 squre kilometers had the highest preferability for the considered landfill respectively.  These zones were prioritized with a 36.9% of the total area of the town, for this matter. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Locating
  • rural waste
  • AHP model
  • GIS software
  • Mahneshan town

1.Hejazi SA, Hemmati F .The Optimal Location of the Lighvan Village Landfill Using Analytic Network Process (ANP).Journal of Geography and Planning 2016;20(56) :73-88.

2.Anabestani A, Javanshiri M .Locating of suitable burial place of hysteresis in rural settlements (Case Study: Villages of Khaf County). Geography and environmental hazards 2013;2(6) :103-122.

3. Faraji S, Salmani H, Fereydooni M, Karimzade F, Rahimi H .Rural hygiene landfill location by using Analytical Network Process model(Case study: Rural regions of Ghouchan). Journal of Spatial Planning (Modarres Quarterly) 2010; 14(1) :127-149.

4. Allahabadi  A ,  Saghi MH .Site selection and designing of landfills for rural solid waste in Roudab, Sabzevar. Journal of North Khorasan University of Medical Sciences 2011; 3(1) :29-34.

5.  Abdoli  M A, ghiyasi nejad  H .The strategic Mining Regulations on minimum coverage required in the case of solid waste landfills in the country.Journal of Geography and Environmental Studies 2006; 32(40) :9-18.

6. Hadiani Z, Ahadnejad  M, Kazemizade Sh, Shahali  A. Location of solid urban landfill by using fuzzy logic in GIS environment. Journal of Geographical Space 2011; 12(30) :116-133.

7. Safeepour, M, Mokhtari Chelche, S , Hosseini, SR , Soleymanirad, I .Locating the Rural Waste Landfills by Using Integrating Multi-Criteria Decision-Making Model in GIS Environment(Case Study: Shahrekord County). Journal of Research and Rural Planning 2016;4(4) :57-75.

 8. Pourahmad A, Habibi K, Zahraie M, Nazari Adli S.Using fuzzy algorithms and GIS for urban equipment location, Case Study: Landfill of Babolsar City.Environment Journal 2007; 4(2) : 31-42.

 9.Goudarzi L, Akhunali A, Zarei H .Location for artificial feeding using GIS and analysis hierarchy process (Case Study: plain Ashtorinan). Journal of RS & GIS for Natural Resources 2013;4(2) :  53-67.

10. Jafari H R ,  Rafiee Y ,  Ramezani Mehrian  M , Nasiri H. Urban Landfill Site Selection Using AHP and SAW in GIS Environment (Case Study:Kohkiluye-o-Boyer Ahmad Province, Iran). Journal of Geography and Environmental Studies 2012;38(1) :131-140.

 

11.Chang N B, Parvathinathan G, Breeden J B .Combining GIS with fuzzy multi-criteria decision-making for landfill siting in a fast-growing urban region. Journal of Environmental Management 2008;  87(1) : 139-153.

12.Rashedul Hasan M, Tetsuo K, Islam SA  .“Landfill Demand and Allocation for Municipal solid Waste Disposal in Dhaka City-an Assessment in a GIS Environment". Journal of Civil Engineering(IEB) 2009; 37 (2): 133-149.

13.Guiqina W, Lib Q, Guoxuea L, Lijunc C .“Landfill Sit Selection Using Spatial Information Technologies and AHP:A Case Study in Beijing, China”.Journal of Environmental Management 2009; 2 (90) : 2414-2421.

14.Yahaya S, Ilori C, Whanda SJ, Edicha J .“Land fill Site Selection for Municipal Solid Waste Management Using Geographic Information System and Multicriteria Evaluation”. American Journal of Scientific Research 2010; Issue 10: 34-49.

15.Sener S, Sener E, Karaguzel R .“Solid Wasted Disposal Site Selection wqith GIS and AHP Methology: A Case Study in Senirkent_Uluborlu (Isparta) Basin, Turkey”. Journal of Environmental Management Assessment 2010; (10) :1010-1023.

16.Yamani M, Alizadeh Sh .Site locating landfill in Hashtgerd area by using Analytical Hierarchy Process(AHP) and Geographic Information System (GIS). Journal Management System 2016; 24(96) :79-90.

17.Ziari K, Moosakhani Sh, Abazrlou K,  Abazrlou S .ocating landfill solid waste using the model (AHP) Case Study city of Jolfa. Journal of Geography and Environmental Studies 2012; 1(3) :14-28.

18.SaatyTL.The analytic hierarchy process: planning, priority setting, resource allocation1980;  New York/London: McGraw-Hill International Book Co.

 

19.Cengiz K, Ufuk C, Ziya U .Multi-criteria supplier selection using fuzzy AHP. Logistics Information Management2003; volume 16: 382 – 394.

20-Ramasht M, Hatamineja R, Mosavy H.Site Selection of Municipal Solid Waste Disposal Using AHP Model and GIS Technique (Case Study: Kouhdasht City). Journal of Geography and Planning 2013;17(44):119-138.

21. Sadr Mosavy  MS, Moosakhani  K,  Abazrlou Sh, Abazrlou S .Optimal municipal solid waste landfill site selection usingAnalytical Hierarchy Model AHP (Case study: Zanjan city). Journal Management System 2012;6(20) :65-87.