بررسی و مقایسه تأثیر فرآیندهای مختلف آبکشی و پخت بر میزان باقی‌مانده فلزات سنگین سرب و کادمیوم در برنج‌های طارم کشت شده در شالیزارهای شهر قائم‌شهر در شمال ایران

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی و صنایع غذایی، دانشگاه آزاداسلامی واحد آیت الله آملی، آمل، ایران.

2 دانشیار سم شناسی، دانشکده داروسازی، مرکز تحقیقات علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران.

3 کارشناس ارشد آموزش بهداشت، دانشکده پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران.

4 دانشجوی دوره دکترای اپیدمیولوژی مولکولی باکتری ها، کمیته تحقیقات دانشجویی، مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، دانشکده پزشکی ،دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران.

5 استادیار میکروب شناسی، دانشکده کشاورزی و صنایع غذایی، دانشگاه آزاداسلامی واحد آیت الله آملی، آمل، ایران.

چکیده

زمینهوهدف: پخت‌و‌پز و همچنین شستشو باعث کاهش میزان فلزات سنگین در برنج می‌شود. بنابراین شناسایی بهترین روش پخت‌وشستشو جهت کاهش فلزات سنگین ضروری است. هدف از این مطالعه بررسی میزان باقی‌مانده فلزات کادمیوم و سرب در برنج طارم در شهر قائم‌شهر بعد از فرآیندهای شستشو و پخت می باشد.
روش‌‌کار:این مطالعه توصیفی- مقطعی درسال 1394 درشهرقائم‌شهراستان مازندران انجام شد. شهر قائم‌شهر به پنج منطقه تقسیم و از هر منطقه سه نمونه برنج به‌طور تصادفی جمع‌آوری شد. غلظت فلزات سرب و کادمیوم در 75 نمونه برنج خام، شسته شده به‌وسیله آب، پخته شده، آبکش شده و کته مورد ارزیابی قرارگرفت.جهت اندازه‌گیری میزان دو فلز سنگین کادمیوم وسرب دربرنج و مقایسه سطح زیر منحنی استاندارد بانمونه‌های موردآزمایش، ازاستانداردهای ساخته شده استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماریSPSS(نسخه 18) و آزمون‌هایt-test Student، Analysis of Variance (ANOVA) و آزمون تعقیبی Duncanانجام شد (05/0>p).
یافتهها:بر اساس آزمون t-test Student، میزان غلظت سرب و کادمیوم در برنج از حد استاندارد جهانی و ایران بالاتر بود. کمترین میزان کادمیوم در روش آبکشی (0/80±0/19) و کمترین میزان سرب درروش شستشوبا آب (0/3±0/87) بود. بر اساس آزمون  ANOVAبین غلظت کادمیوم و سرب درنمونه‌های برنج در مناطق مختلف اختلاف معنی‌داری وجود داشت (0/50>p).براساس آزمون Duncan نیزمیانگین‌های مقادیر کادمیوم و سرب در نمونه خام با تمامی نمونه‌ها اختلاف معنی‌داری داشت و میزان این فلزات در برنج خام بیشتر از سایر نمونه‌ها بود (0/50>p).
نتیجه‌گیری: میزان فلزات مورد مطالعه در نمونه های برنج مورد بررسی بالاتر از حد مجاز استاندارد بود. کمترین میزان فلزات در روش های آبکشی و شستشو مشاهده شد. با توجه به اینکه آلودگی در برنج کشت شده نزدیک به پساب های صنعتی بیشتر بود، می‌بایست از کاشت برنج در مناطق نزدیک به کارخانجات صنعتی ممانعت به‌عمل آید و آموزش‌های لازم جهت نحوه پخت برنج داده شود.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Survey and comparison of different processes effect, rinsing and baking on remaining amount of heavy metals lead and cadmium in cultivated Tarom rice in Qhaemshahr city paddies in northern Iran

نویسندگان [English]

  • R. Rezaei Malidareh 1
  • M. Shokrzadeh 2
  • B. Khasi 3
  • S. Rouhi4 4
  • F. Zaboli 5
1 MSc of Food Industry Engineering, School of Agriculture and Food Industry, Islamic Azad University Ayatollah Amoli Branch, Amol, Iran.
2 Associate Professor of Toxicology, School of Pharmacy, Pharmacutical Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran.
3 MSc of Health Education, School of Medicine, Student Research Committee, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran.
4 PhD Student of Molecular Epidemiology of Bacteria, Student Research Committee, Cellular & Molecular Research Center, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran.
5 6Assistant Professor of Microbiology, School of Agriculture and Food Industry, Islamic Azad University Ayatollah Amoli Branch, Amol, Iran.
چکیده [English]

Background & objective:The processes of cooking and also washing reduce the amount of heavy metals in rice. So identify the best method of cooking and washing is essential to reduce heavy metals. The aim of this study is to evaluate the remaining cadmium and lead after cooking and washing processes in Tarom rice in Qaemshahr city.

Materials & Methods:Qaemshahr city was divided into five regions and of each region; three rice samples were collected, randomly. The concentration of lead and cadmium were evaluated in 75 raw rice samples, washed by water, cooked, rinsed rice and Kateh. Results were analyzed using software SPSS.18 and t-test student, Analysis of variance (ANOVA) and Duncan's post hoc.

Results: According to t-test Student test, amount of lead and cadmium in rice was higher than the international and Iran standards. The minimum amount of cadmium was in the rinsed rice method (0.19 ± 0.08) and lead was in the washed by water method (0.87 ± 0.3). ANOVA showed that there was a significant difference between concentrations of cadmium and lead in samples of rice in different regions (p <0.05).Duncan test also showed that the average of the amounts of cadmium and lead in raw samples had a significant difference with all samples, and residue of these metals in raw rice was more than other samples (p <0.05).

Conclusion: The amount of heavy metals in studied rice samples was higher than the standard limit. The minimum amount of metals was observed in the rinsing and washing methods. As regards that contamination in planted ricesnear industrial wastewater was higher than the others, So planting rice in areas closing to the industrial factories should be prevented, and best methods for rice cooking should be trained.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Heavy metals
  • Lead
  • Cadmium
  • rice
         

1. Naseri M, Rahmanikhah Z, Beiygloo V, Ranjbar S. Efects of Two Cooking Methods on the Concentrationsof Some Heavy Metals (Cadmium, Lead, Chromium, Nickel and Cobalt) in Some Rice Brands Available in Iranian Market. J Chem Health Risks 2014; 4(2): 65–72.

2. Louie P, Liu W, BiX, Fu J, Wong M, Deng W. Atmospheric levels and cytotoxicity of {PAHs} and heavy metals in {TSP} and {PM2.5} at an electronic waste recycling site in southeast China. Atmos Environ 2006;40(69): 45-55.

3. Elzahabi M, Yong R. pH influnce on sorptio characteristicsof heavy metal in the vadose zone. Eng Geol 2001;60(1):61-8.

4. Adibi H, Mazhari M, Bidaki K, Mahmodi M. The efect of washing and soaking on decreasing heavy metals (Pb, Cd and As) in the rice distributed in Kermanshah in 2011. Journal of Kermanshah University of Medical Sciences 2016;17(10):1-9. (Persian)

5. Rezaiyan Atar F, Hesari J. A Study on contaminationof white rice by cadmium, lead and arsenic in Tabriz. Journal of Food Research (Agricultural Scienc) 2013; 23 (4): 581-94. (Persian)

6. MorekianR, Rezaee E, Azadbakht L, Mirlohi M. Cooking elements afectingon heavy metal concentrationin rice. 2013;2013 (Nutrition Supplment): 1394-1405.

7. Dehghani M, Mosaferi F. Determinationof Heavy Metals (Cadmium, Arsenic and Lead) in Iranian, Pakistani and Indian rice Consumed in Hormozgan Province, Iran. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences 2016; 26(134): 363-7. (Persian).

8. Chaney RL, Reeves PG, Ryan JA, Simmons RW, Welch RM, Angle JS. An improved understanding of soil Cd risk to humans and low cost methods to phytoextract Cd from contaminated soils to prevent soil Cd risks. Biometals 2004;17: 549-53.

9. Mosayebi M, Mirzaee H. Determinationof Mycotoxin Contaminationand Heavy Metals in Edible Rice Imported to Golestan Province. Iranian Journal of Health and
Environment 2013;6(4): 503-14. (Persian)

10. Mihucz V, Silversmit G, Szalóki I, Samber B, Schoonjans T, Tatár E. Removal of some elements from washed and cooked rice studied byinductiely coupled plasma mass spectrometry and synchrotron based confocal micro-X-ray fluoescence. Food Chem 2010;121(1): 290-7.

11. Chamannejadian A, Moezzi AA, Sayyad GA, Jahangiri A, Jafarnejadi A. SpatialDistributionof Lead in Calcareous Soils and Rice Seeds of Khuzestan, Iran. Malayzian J SoilSci 2011;11(15): 115-25.

12. Meharg A. Arsenic in rice – understanding a new disaster for South-East Asia. Trends Plant Sci 2004;9(9): 415-17.

13. Moreda-Piñeiro A, Fisher A, Hill SJ. The classifiationof tea according to region of origin using patern recognitio techniques and trace metal data. J Food Comp Anal 2003;16(2): 195-211.

14. Shokrzadeh M, Rokni MA,Galstvan. Lead, Cadmium, and Chromium Concentrationsin IrrigationSupply of/and Tarom Rice in Central Citiesof Mazandaran Province-Iran. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences 2013; 23(98): 234-242. (Persian)

15. Zazouli MA, Mohsenibandpei A, Ebrahimi M, Izanloo H. Investiationof Cadmium and Lead contents in Iranian rice cultiated in Babol Region. Asian J Chem 2010;22(2): 1369-76.

16. Eslami A, Jahehed Khaniki GHR, Nurani M, Mehrasbi M, Peyda M, Azimi R. Heavy metals in edible green vegetables grown along the sites of theZanjanrood River Zanjan , Iran. J Biol Sci 2007;7 (6): 943-8.

17. Leung A, Cai Z, Wong M. Environmental contaminatio from electronic waste recycling at Guiyu, southeast China. J Mater Cycles Waste 2006;8 (1): 21-33.

18. Hedayatiar R,  Falahi E , Birjandi M.Determinatio of Cadmium and Lead levels in high consumed rice (Oryza Satia L.) cultiated in Lorestan province and its comparison with nationalstandards. Yafe Journal of Medical Scienes2011;12(4): 15-22. (Persian)